60580 (673825)
Текст из файла
Беларускi дзяржаўны унiверсiтэт
Гістарычны факультэт
Кафедра гiсторыi Беларусi старажытнага часу i сярэднiх вякоў
Рэферат па тэма: Урадавая палітыка царызму на тэрытрыі Беларусі ў 1860 – 1890 гг.
Мiнск, 2007
План
1. Буржуазныя рэформы 1860 – 1870 гг.
2. Асаблівасці урадавай палітыкі 1870 - 1890 гг.
Спіс крыніц і літаратуры
1. Буржуазныя рэформы 1860 – 1870 гг.
Адмена прыгоннага права, буржуазнае развiццё краiны абумовiлi неабходнасць правядзення Расйскай мперы шэрагу рэформ: земскай (1864 г.), судовай (1864 г.), гарадскога самакiравання (1870 г.), вайсковай (1862, 1874 гг.), школьнай (1864 г.), а таксама некаторых ператварэння у галнах фiнанса, цэнзуры. У Беларусi гэтыя рэформы былi праведзены часцей за сё пазней i са значнымi адхiленнямi парананнi з агульнарасiйскiмi нормамi. Прычынам гэтага стал напружанае становiшча Беларус сувязi з пастаннем 1863 г. неабходнасць барацьбы з польскiмi плывамi.
Земская рэформа 1864 г. была распасюджана на тэрыторыi Беларусi толькi 1911 г. i яна закранула Вiцебскую, Мiнскую, i Магiлёскую губернi. Урад непакоiла магчымае змацненне польскага плыву земскiх выбарных органах. Па гэтай прычыне рэформа не была пашырана на Віленскую і Гродзенскую губерні. Земствы садзейнічалі развіццю мясцовай ініцыятывы, гаспадаркі і культуры. Яны ўдзельнічалі ва ўтрыманні царкоўна-прыходскіх школ, арганізоўвалі санітарны нагляд, займаліся статыстыкай, садзейнічалі развіццю кустарных промыслаў і г.д. Земствы дзейнічалі да канца 1917 г1.
З усiх буржуазных рэформа 60-80-ых гг. найбольш паслядонай была судовая. У аснову яе былi пакладзены: бессаслонасць суда, спаборнiцтва бако, галоснасць судаводства i незалежнасць суддзя. Бы створаны спецыяльны iнстытут прысяжных павераных (адваката), iнстытут прысяжных заседацеля (суддзя-непрафiсiянала), якiя дзельнiчалi крымiнальных працэсах i выносiлi канчатковае рашэнне аб вiнаватасцi цi невiнаватасцi падсуднага.. Для разгляду дробных злачынства i нязначных iска бы створаны мiравы суд са спрошчаным судаводствам. Стваралася стройная сiстэма судовых стано: акруговыя суды, судовыя палаты, сенат. для сiх саслоя уводзiся адзiны акруговы суд2.
Судовая рэформа на Беларусi пачала праводзiцца з 1872 г. з увядзеннем мiравых судо. Васьмiгадовая затрымка правядзення рэформы была звязана з iснаваннем на тэрыторыi Беларусi да 1868 г. вайсковага становiшча i дзейнасцю следчых камiсiй па справах за дзел пастаннi 1863 г. З-за адсутнасцi Беларусi земскiх устано мiравыя суддзi тут на выбрался, а прызначалiся мiнiстрам юстыцыi з лiку памешчыка лаяльных да раду, г.зн. Беларусь адразу была пазбалена адной з галоных рыс рэформы — выбарнасцi суддзя.
Вышэйшыя судовыя iнстанцыi — акруговыя суды, судовыя палаты, а таксама пракуратура, iнстытуты прысяжных павераных i заседацеля, у беларусi былi ведзены толькi 1882 г. Да гэтага часу рад звузi межы судовай рэформы, асаблiва адносна незалежнасцi суддзя. У 1889 г. замест мiравых судо бы уведзены iнстытут земскiх начальнiка, якiя прызначалiся губернатарамi, мiнiстрам унутраных спра.
Рэформа гарадскога самакiравання на тэрыторыi Беларусi была праведзена 1875 г. У адрозненне ад дарэформенных гарадскiх стано, новы закон абвяшча самакiраванне бессаслоным. Выбарчым правам карысталiся се плацельшчыкi гарадскiх падатка. Аднак прынятая сiстэма выбара гарадскiх галосных атаматычна забяспечвала большасць заможным гараджанам. Органы гарадскога самакiравання (гарадская дума i гарадская права) займалiся арганiзацыяй камунальнай гаспадаркi i транспарту, пытаннямi сiстэмы адукацыi i аховы здароя, добрапарадкаваннем тэрыторыi i зборам падатка. У 1892 г. было зацверджана новае палажэнне, якое прадугледжвала змацненне дзяржанага кiравання за дзейнасцю гарадскiх органа самакiравання павелiчэнне маёмаснага цэнза3.
Школьная рэформа праводзiлася адпаведна “Палажэнню аб пачатковых народных вучылiшчах” (1864 г.) i “Статуту гiмназiй i прагiмназiй” (1864 г). Школа станавлася бессаслонай агульнадаступнай, аднак склад навучэнца у сярэдняй i вышэйшай школе рэгулявася высокай аплатай за навучанне. У вынiку рэалiзацыi школьнай рэформы значна пашыраецца сетка пачатковых школ, якiя было дазволена адкрываць грамадскiм установам i прыватным асобам з падначаленнем iх вучылiшчным саветам. Гiмназii, адпаведна статуту, дзейнiчалi двух тыпа: класiчныя i рэальныя. У класiчных гiмназiях вялiкая вага надавалася вывучэнню старажытных мо i дысцыплiн гуманiтарнага профiлю, заканчэнне iх давала права паступлення ва нiверсiтэты без уступных экзамена. У рэальных гiмназiях павялiчвалася выкаладанне прыродазанчых дысцыплiн, замежных мо. Выпускнiкi iх маглi паступаць у вышэйшыя тэхнiчныя навучальныя становы. У 1871 г. бы зацвержданы новы статут гiмназiй. тэрмiн навучання класiчных гiмназiях павялiчвася з 7 да 8 гадо, пашыралася выкладанне старажытных мо i матэматыкi. Рэальныя гiмназii былi ператвораны рэальныя вучылiшчы i тэрмiн навучання iх скарачася з 7 да 6 гадо. Важнымi элементамi дзейнасцi радавых арганiзацый сферы адукацыi Беларусi 60-90-ых гг. XIX ст. сталi штучнае стрымлiванне развiцця вышэйшай i сярэдняй адукацыi, адначасова значнае павелiчэнне колькасцi пачатковых школ, адкрыццё шэрагу настанiцкiх семiнарый, дзе навучалася сельская моладзь4.
Некалькi пашырылся магчымасцi друку вынiку прыняцця новага цэнзурнага статута 1865 г. Паводле яго, абмяжовалася самавольства лад у галiне выдавецкай справы. Адменялася папярэдняя цэнзура для кнiг вялiкага аб’ёму. Аднак масавыя выданнi, якiя прызначалiся для шырокага кола чытачо, павiнны былi праходзiць папярэднюю цэнзуру. Асобныя перыядычныя органы друку маглi быць вызвалены ад яе спецыяльным дазволам мiнiстра нутраных спра i пры мове нясення вялiкага грашовага закладу. Выдацы i рэдактары прыцягвалiся да адказнасцi за сваю дзейнасць толькi праз суд. Для правiнцыяльных масавых выдання, у тым лiку i на Беларусi, заховалася папярэдняя цэнзура.
Адной з першых пачалася рэалiзацыя вайсковай рэформы. У 1862 г. Расiйская iмперыя была падзелена на вайсковыя акругi, тэрмiн вайсковай службы бы скарочаны да 7-8 гадо. У пачатку 1874 г. была ведзена сеагульная вайсковая павiннасць для мужчын, якiя дасягнулi 20-гадовага зросту. Тэрмiн службы сухапутных войсках панiжася да 6, а на флоце — да 7 гадо. Асобы, якiя мелi вышэйшую адукацыю, служылi армii 6 месяца, сярэднюю — 1,5 года, пачатковую — 4 гады i г.д.
Мадэрнiзацыйны напрамак рэформ 60-80-ых гадо у Беларусi бы больш абмежаваным, чым у цэнтральных губернях Расiйскай iмперыi, з-за задач нацыянальна-канфесiйнай i саслонай палiтыкi раду у заходнiх губернях.
2. Асаблівасці урадавай палітыкі 1870-90-х гг.
Асаблівасці эканамічнай і саслоўнай палітыкі. Урадавая палiтыка дачыненнi да Беларусi вызначалася большай ступенi спецыфiчнымi чым агульнымi рысамi з ерапейскiм цэнтрам Расii. Прычыны гэтага былi абумолены неабходнасцю змагання расiйскага самадзяржая з уплывам польскага нацыянальна-вызваленчага руху i рэжымам абмежавальных закона, асаблiва дачыненнi ярэйскага насельнiцтва.
Спецыфiчныя рысы эканамiчнай палiтыкi вызначылiся вялiкадзяржанымi, каланiзатарскiмi мэтамi расiйскага самадзяржая заходнiх губернях. З мэтай русiфiкацыi тут фактычна бы устанолены рэжым выключных закона.
Гэта перш за усё абмежавальныя меры раду сферы землеладання i землекарыстання, прынятыя час i адразу пасля падалення пастання 1863 г. Яны былi накiраваны пераважна супраць католiка, ярэя i замежных грамадзян. Па закону ад 5 сакавiка 1864 г. “асобам польскага паходжання” i ярэям у заходнiх i паднёва-заходнiх губернях Расiйскай iмперыi было забаронена купляць казённыя i прыватныя землеладаннi, прададзеныя за дог. Iм не дазвалялася таксама набываць, прымаць у заклад, кiраванне, арэнду землi, купленыя на iльготных умовах. Для куплi прадаваемых на агульных умовах прыватных зямельных уладання абазначаныя прыведзеным законе асобы не мелi права карыстацца iльготамi i пазыкамi. Такое права мелi для набыцця канфiскаваных маёнтка удзельнiка пастання 1863 г. прыезжыя памешчыкi i чынонiкi з унутраных губерня Расii i мясцовыя буйныя правасланыя землеладальнiкi. Праводзiлася мэтанакiраваная палiтыка па скарачэнню памера землеладання памешчыка-католiка i пашырэнню рускага, пераважна буйнага, землеладальнiка. Адпаведна закону ад 10 лiпеня 1864 г. распараджэнню ад 5 жнiня 1864 г. ярэi рысы аседласцi наогул былi пазбалены права набываць зямлю. Законам ад 10 снежня 1865 г. “асобам польскага паходжання” таксама было забаронена набываць ва ласнасць маёнткi. Выключэнне складалi ладанii якiя перадавалiся спадчыну. Акрамя таго, усе высланыя з заходнiх губерня за дзел цi дачыненне да пастання 1863 г. на працягу двух гадо павiнны былi прадаць цi абмяняць свае маёнткi на мовах, якiя б iх задавальнялi. У маi 1882 г. урад забараня ярэям у межах рысы аседласц стала жыць па-за межамi гарадо i мястэчак, таксама арэндаваць тут, прымаць у заклад i кiраванне нерухомую маёмасць. У 1887 г. забараняла на набыццё зямлi польскай мясцовасцi (за выключэннем Магiлёскай губернi) была распасюджана на замежных грамадзян. Прынятыя меры былi скiраваны на перадухiленне канкурэнцыi для мясцовых памешчыка з боку ярэйскай буржуазii i iншаземца з мэтай захавання буйнога латыфундуальнага землеладання. Абмежавальныя законы дачыненнi да рассялення ярэя прывялi таксама да штучнай канцэнтрацыi iх гарадах i мястэчках Беларусi, колькаснай перавагi ярэя сярод гарадскога пралетарыяту i гандлёва-прамысловага насельнiцтва, адбiлiся на зронi канцэнтрацыi прадпрыемства i дэфармавалi структуру прамысловай i гандлёвай буржуазii, пралетарыята, затрымлiвалi iх кансалiдацыю як сацыяльных груп. Яны абвастрылi аграрную перанаселенасць у Беларусi, прывялi да адноснага знiжэння кошту зямлi, перашкаджалi яе вольнай купле-продажу, спрыялi захаванню дваранскага землеладання беларускiх губернях5.
Кантынгент чынонiка у Беларусi другой паловы XIX ст. фармiравася асноным за кошт прысланых з унутраных губерня Расii дзяржаных служачых. З 1863 г. па 1865 г. у беларускiх губернях было прызначана на службу звыш 4600 новых чынонiка. Пераважная большасць з iх зялялася ураджэнцамi велiкарускiх губерня. З мэтай “утрымання” запрошаных чынонiка на новым месцы iм на iльготных умовах прадавалiся казёныя i канфiскаваныя маёнткi, устаналiвалiся павышаныя аклады. Так, у 1866-1873 гг. у Вiленскай, Мiнскай i Гродзенскай губернях 300 чынонiка купiлi 320 зямельных уладання агульнай плошчай 146,3 тыс. дзесяцiн. Наогул, служба заходняй частцы Расiйскай iмперыi лiчылася найбольш заахвочваемай i прывiлеяванай. Прада, далёка не засёды прынятыя iльготы апрадвалiся. Нярэдка губернатары скардзiлiся на тое, што прыезжыя чынонiкi былi часта не лепшых маральных i прафесiйных якасця. Ахвочым да прапанованых прывiлея былi чынонiкi авантурыстычнага складу i не стваралi атарытэту расiйскiм уладам сярод мясцовага грамадства.
Росту аграрнай перанаселенасцi беларускай вёсцы садзейнiчала iснавашае абмежаванне з боку лад перасяленне сялян на слабанаселеныя i вольныя землi Расiйскай iмперыi, якое праводзiлася з мэтай захавання рабочай сiлы i мацавання “рускага элемента” у беларускiх губернях за кошт правасланага сялянства.
Урадавая палiтыка дачыненнi дваранства Беларусi змянялася залежнасцi ад нацыянальна-канфесiйнай прыналежнасцi яго прадстанiко, пашырэння польскага нацыянальнага руху i рэвалюцыйнага руху Расii, змен у адносiнах да дваранства, да урадавых мерапрыемства, асаблiва рэалiзацыi рэформы 1861 г. i аграрнага заканадаства6.
Першыя гады пасля падалення пастання 1863 г. вызначалiся недаверам дваранства урада да каталiцкага дваранства, рэпрэсiнымi мерамi сферы землеладання i землекарыстання (што жо было азначана вышэй), некаторым абмежаваннем саслоных право. Мясцовае дваранства рада было як бы падзелена на часткi. Большасць каталiцкага веравызнання, палякi — лiчылiся недабранадзейнымi палiтычных адносiнах, меньшасць — правасланага веравызнання, нямецкiя памешчыкi, дваране прыбалтыйскага паходжання — былi прызнаны апорай самадзяржая.
Пасля пастання 1963 г. урад вярнуся да палiтыкi прыпiскi да падатковых саслоя бяззямельная i неаселай шляхты, праявiшай актынасць у нацыянальным руху. У новых правiлах 1864 г. былi абцяжараны шляхi падцверджання шляхтай сваёй дваранскай годнасцi, што выклiкала некаторае скарачэнне колькасцi прадстанiко вышэйшага саслоя. У губернях была прычынена дзейнасць саслоных выбарных органа, а таксама зачынены дваранскiя вучылiшчы, заканчэнне якiх давала права паступаць на дзяржаную службу. У дваранскiя вучылiшчы паступалi дзецi маламаёмаснай шляхты, выклiкашай у рада асаблiвую заклапочанасць сацыяльнай актынасцю. Уведзены былi абмежаваннi пры паступленнi католiка у вышэйшыя i сярэднiя навучальныя становы. На тэрыторыi Беларусi заховалася ваеннае становiшча. Дваранства час яго дзеяння мела права збiрацца разам па некалькi чалавек, нават на сямейныя рачыстасцi, без асобага дазволу мясцовых урад. Заховалiся штрафы i кантрыбуцыйныя зборы, якiя спачатку накладвалiся бескантрольна i ператварылся крынiцу дадатковых дахода мясцовых улад, а па распараджэнню з 1866 г. накладвалiся толькi са згоды губернатара i генерал-губернатара7.
Пасля адмены ваеннага становiшча заходнiх губерня ме пэныя хiстаннi сваёй палiтыцы дачыненнi дваранства. Але канечным вынiку, адмовiшыся што-небудзь змянiць у сферы абмежавання у адносiнах да каталiцкай часткi дваранства, урад абмежавання у адносiнах да каталiцкай часткi дваранства, урад пайшо па шляху выключэння з правiла, вызваля ад дзеяння закона асобных дваран, прадсталяючы гэта як акт асаблiвай мiласцi. Такiм чынам, улады стрымлiвалi незадаволеных i задавальнялi тых, з якiмi былi зацiкалены супрацонiцтве цi якiя iшлi на супрацонiцтва. Прада, спачатку на дробныя уступкi рад пайшо. У 1867 г. было дазволена замянiць прадвадзiцеля дваранства, якiя не мелi маёнтка у краi, на мясцовых рускiх цi правасланых памешчыка. Акрамя таго, у 1867 г. былi спынены се незавершаныя следчыя справы па дзелу пастаннi, а высланым у адмiнiстрацыйным парадку з Царства Польскага i заходнiх губерня было дазволена вяртаць i пасяляцца Царстве Польскiм8.
Пачынаючы з канца 60-х гг. XIX ст. урад палiчы магчымым змянiць адносiны дачыненнi каталiцкай царквы i выдання польскай лiтаратуры. Не адмяняючы уведзенных абмежавання, урад вырашы пазбягаць дзеяння, якiя б маглi быць расцэнены як ганеннi на каталiцкую царкву. Закрыццi касцёла i каплiц адбывалiся з вялiкай перасцярогай. У мясцовым друку адкрытыя нападкi на католiка. Аднак мясцовая адмiнiстрацыя не адмовiлася ад пiльнага нагляду за каталiцкiмi святарамi i за зместам iх пропаведзя. Па-ранейшаму не дазвалалася ксяндзам пакiдаць свае прыходы без дазволу мясцовых улад, забаранялiся духоныя працэсы, якiя былi станолены каталiцкай царквой. Праяленнем некаторай лаяльнасцi канфесiйным пытаннi было выклiкана знiкненнем зацiкаленасцi рада саюзе з мясцовым каталiцкiм дваранствам для мацавання сваёй сацыяльнай апоры.
Характеристики
Тип файла документ
Документы такого типа открываются такими программами, как Microsoft Office Word на компьютерах Windows, Apple Pages на компьютерах Mac, Open Office - бесплатная альтернатива на различных платформах, в том числе Linux. Наиболее простым и современным решением будут Google документы, так как открываются онлайн без скачивания прямо в браузере на любой платформе. Существуют российские качественные аналоги, например от Яндекса.
Будьте внимательны на мобильных устройствах, так как там используются упрощённый функционал даже в официальном приложении от Microsoft, поэтому для просмотра скачивайте PDF-версию. А если нужно редактировать файл, то используйте оригинальный файл.
Файлы такого типа обычно разбиты на страницы, а текст может быть форматированным (жирный, курсив, выбор шрифта, таблицы и т.п.), а также в него можно добавлять изображения. Формат идеально подходит для рефератов, докладов и РПЗ курсовых проектов, которые необходимо распечатать. Кстати перед печатью также сохраняйте файл в PDF, так как принтер может начудить со шрифтами.
![](https://s.studizba.com/z.php?f=/templates/si/i/noavatar.png&w=100&h=100&t=1"){kind=avatar}
