114629 (598401), страница 3
Текст из файла (страница 3)
Под способностями понимают индивидуально-психологические особенности человека, которые являются условиями успешного выполнения деятельности. Способности проявляются в деятельности и существуют только в движении и развитии. Они не сводятся к знаниям, умениям и навыкам, которые уже выработаны у человека, но являются возможностью для прочного овладения ими. Их нельзя свести к одному какому-либо свойству (координация движений, гибкость, ловкость), они всегда — синтез свойств человеческой личности.
Общий закон формирования способностей состоит в том, что они формируются в процессе овладения и выполнения тех видов деятельности, для которых необходимы.
Двигательные способности — это способность двигаться, овладевать двигательными навыками определенной сложности. Главным фактором развития таких способностей является естественная активность, генетически предопределенная в этом потребность. Наряду с этим может иметь место и процесс направленного развития двигательных способностей под влиянием условий среды, в которых проходит развитие человека.
Выделяют следующие проявления двигательных способностей: управление максимальной силой, произвольное расслабление мышц, растяжимость мышц, управление скоростью мышечного сокращения, пространственная точность движения, ориентировка в окружающем пространстве, управление временем движений, равновесие, координация движений, физическая работоспособность, статическая и динамическая выносливость, быстрота и правильность решения ситуационно возникающих двигательных задач (В.С. Фарфель).
Удачное сочетание отдельных проявлений двигательных способностей определяет успех спортсмена (лыжника, фехтовальщика, пловца, футболиста и др.).
Исследователи считают, что развитие двигательных способностей определяется интегральным воздействием многих систем организма человека. Наиболее информативными из них являются свойства нервной системы, индивидуальные морфофункциональные показатели, индивидуальные физиологические и психологические особенности организма (БА. Белик, А.П. Крестовников, В.С. Фарфель и др.).
Качественно-своеобразное сочетание способностей, от которого зависит возможность достижения успеха в деятельности, носит название «одаренность». Одним из ее проявлений выступают точность и соразмерность движений, точность и соразмерность усилий, а также быстрое овладевание техникой выполнения сложных элементов движений, достаточно прочное их закрепление и воспроизведение. Физиологический механизм двигательной одаренности опирается на тонкое развитие двигательного анализатора, на высокую способность коры головного мозга к анализу и синтезу.
ДЫДАКТЫЧНЫЯ ГУЛЬНІ ПА ФІ3ІЧНЫМ ВЫХАВАННІ ДЛЯ ДЗЯЦЕЙ СТАРЭЙШАГА ДАШКОЛЬНАГА УЗРОСТУ
Асноунае прызначэнне дыдактычных гульняу — умацаванпе адукацыйнай натраванасцг у навучант дзяцей рухамг. Самрух застаецца абавязковым компонентам гульняу, але выступав ужо не тольт як канкрэтнае рухалънае дзеянне, дзе трэби атрымаць вызначаныя колькасныя i якасныя паказчыш, але i у якасцг пазнавалънага аб'екта.
Проз гулът дзецг знаёмяцца з разнастайнасцю рухау, ix прызначэннем: вучацца дыферэщыравацъ pyxi na eidax і спосабах выканання; суадносщь, парауноувацъ выконваемыя pyxi з рухальнымг эталонами; практыкуюцца у прымянент рухау у незвычайных абставшах.
3 дапамогай дыдактычных гульняу аргатзуецца дадатковае успрыманне, распознавание рухау не толькг па знешшм дзеянт, але i па атсант словамг. Такгм чынам дзещ вучацца рабщь абагульненнг, групаваць pyxi па вызначаных уласцгвасцях.
Дыдактычныя гулът можно выкарыстоуваць на запятках па фгзкультуры, а таксама у паусядзённым жыццг у час самастойнай рухальнай дзейнасцг дзяцей пящ — сямг гадоу. Працягласцъ гульняу складае 7 — 10 хвшт. Гулът патрабуюць папярэдняй падрыхтоукг на физкультурных запятках г у час самастойнай дзейнасцг дзяцей.
ДЫДАКТЫЧНЫЯ ГУЛЬНІ НА 3AMAUABAHHE ВІДАУ I СПОСАБАУ РУХАУ
1. «Хто больш ведае рухау»
Дыдактычная задача: удакладнщь назвы вщау i спосабау хадзь-бы, бегу, скачкоу, лажання, кщання.
Гульнявыя дзеяннм назваць i паказаць pyxi.
Правшы: дакладна мазваць i правтьна паказаць pyxi; нельга паутараць pyxi, названыя іншымі дзецьмі.
Матэрыялы:
-
Пяць картачак, на кожнай адлюстраваны чалавек, які выконвае адзін з асноуных рухау (хадзьбу, бег, скачкі, лажанне, кщанне).
-
Фізкультурныя дапаможнікі: мячы, абручы, пмнастычная лаука, плоскасная дарожка.
-
Стацыянарнае фізкультурнае абсталяванне (выкарыстоуваецца тады, калі гульня праводзщца паблізу яго).
Метадычныя указаны. Дзеці дзеляцца на дзве каманды. Адзін з ігракоу першай каманды перата-соувае картачю, другі (з іншай каманды) выцягвае адну з картачак. Гульня пачынаецца з руху, які адлюстраваны на картачцы. Так, калі на ей адлюстравана хадзьба, дзеці успамінаюць усе яе віды i спосабы. Першая каманда дамауляецца, які з вщау або спосабау руху будзе выконваць, а потым паказвае яго (па магчымасці сінхронна), другая ж каманда называв віды руху. Затым выконвае які-небудзь з відау або спосабау зададзенага руху другая каманда, а першая яго называе.
Гульня працягваецца да тае пары, пакуль дзеці не успомняць усе вщы i спосабы руху, адлюстраваныя на картачцы. Каманда, якая не змагла своечасова паказаць патрэбны рух або назваць яго, атрымлівае штрафное ачко. Пераможцай з'яуляецца тая каманда, у якой менш штрафных ачкоу. Вынік можна падлічыць не па штрафных ачках, а па колькасці выкананых рухау.
Пры жаданні дзеці могуць пра-цягваць гульню, выцягнуушы другую картачку.
Заувага. Каб выклікаць у дзяцей гульнявы азарт, можна выкарыстаць спецыяльныя фішкі. Напрыклад, за кожны наказаны рух каманда атрымлівае чырвоную фішку, за правільную назву - сінюю. У канцы гульні у камандах падлічваецца колькасць фішак. Па выніках вызначаецца каманда-пераможца.
Папярэдняя работа. На занятках па фізкультуры i у час самастойнай дзейнасці выкарыстоуваюць:
-
гульнявыя заданні тыпу: «Успомнім, дзеці, як можна па-роз-наму хадзіць па пмнастычнай лау-цы або па звычайнай маснічыне?» Такія ж заданні выкарыстоуваюц-ца i для іншых асноуных рухау;
-
дыдактычная гульня «Калі вы...». Выхавальнік ставіць умову, а дзеці выконваюць яе патрэбным рухам. Напрыклад: «Калі вы щзяце па глыбоюм снезе...» (па гразі, лужынах, уздоуж высока нацягнутай вяроукі i т.д.).
Упачатку некалью разоу гульню праводзщь сам выхавальнік, а потым дзецям ствараюцца умовы для самастойнай гульні.
2. «Перадай мяч»
Дыдактычная задача: развіваць умение прымяняць вядомыя рухі у канкрэтных абставінах; дакладна называць спосаб руху.
Гульнявое дзеянне: перадача мяча адзін аднаму з дапамогай розных рухау (бегу, скачкоу, кщання).
Правшы: выкарыстоуваць роз-ныя pyxi. Адным i тым жа рухам карыстацца нельга. Пачынаць перадачу мяча трэба толькі па сігнале выхавальніка або каго-небудзь з дзяцей. Pyxi выконваць правтьна, папярэдне ix назваушы.
Матэрыял: мяч (любога памеру) на кожную пару 1гракоу.
Метадычныя указамиі. У гульні прымаюць удзел дзве каманды (па тры — пяць чалавек), яюя выстройваюцца адна насупраць другой на адлегласці 2 - 2,5 м. Мячы знаходзяцца у руках дзяцей адной з каманд. Па сігнале выхавальыка дзеці перадаюць мяч з дапамогай любога руху 1граку іншай каманды, які стащь насупраць (кщаюць мяч, удараючы аб падлогу, падбягаюць i аддаюць, пракочваюць i г. д.). Розныя спосабы юдання - ад грудзей, знізу, з-за галавы i г. д. трэба лічыць рознымі рухамі. Каманда, якая паутарыла выкары-станы рух, атрымлівае штрафное ачко. Перамагае каманда, якая атрымала меншую колькасць ачкоу (гл. гульню 1).
Магчыма ацэнка выыкау гульні па фішках.
Заувага. Калі дзеці няправтьна называюць або выконваюць рух, выхавальнік спыняе гульню i прапаноувае каму-небудзь з дзяцей правшьна паказаць патрэбны рух i паутарыць яго назву.
3. «Спаборнщтва»
Дыдактычная задача: развіваць у дзяцей умение трансфармаваць вядомыя pyxi у патрэбным накірунку для рашэння пастауленай задачы.
Гульнявое дзеянне: успомнщь
знаёмыя pyxi i выканаць ix на адным прыстасаванні.
Правшы: выканаць як мага больш розных рухау, дакладна называючы парадкавы нумар кожнага новага руху. Калі усе pyxi будуць выкананы, гучна назваць агульную колькасць выкананых рухау (напрыклад: «Пяцьі», «Семі» i т.д.). Калі рух выконваецца другі раз, то дзіця, якое яго выконвае, спыняе дзеянне, называв колькасць выкананых рухау i уступав месца іншаму іграку. Той не павінен выкарыстоуваць pyxi, якія ужо выканау першы iгpок.
Матэрыял: драуляны цурбан дыяметрам 15— 20 см, вышынёй 15—20 см.
Прыкладныя pyxi: агульна-развіваючыя практыкаванні з выка-рыстаннем цурбана, скрыню без дна, крэсла, пмнастычнай лаукі i г.д.
Метадычныя указамиі. У адной гульні, калі irpaкoy двое-трое, рэкамендуецца выкарыстоуваць не больш 3 — 4 прадметау i 1—2 предметы, калі у гульні удзельычаюць не больш трох дзяцей.
Выхаванцы, якія гуляюць, па сваім жаданы могуць мяняць раз-мяшчэнне прадметау як на вертыкальнай, так i на гарызантальнай плоскасці.
«Раз-два, пачынаецца гульняі» — гэтыя словы, яюя дружна гаво-раць дзеці, з'яуляюцца агналам да пачатку гульні. Адзін з гуляючых пачынае выконваць рухі на любым прадмеце, перад пачаткам кожнага руху называючы яго парадкавы нумар, напрыклад: «Пер-шы рух — саскокванне» i г.д. У канцы называв агульную колькасць выкананых рухау i уступав месца другому іграку, які выконвае рухі на тым жа прадмеце. Калі ніхто з гуляючых ужо не можа выканаць новага руху, падводзщца вынік. Затым гульня можа працягвацца з іншымі предметамі.
Агульны вынік падводзіцца па колькасці выкананых рухау на ycix дапаможніках.
4. «Турысты»
Дыдактычная задача: развіваць у дзяцей уменні прымяняць розныя рухі дзеля дасягнення мэты.
Гульнявое дзеянне: прайсці паспяхова «турысцкі» маршрут.
Правшы: кожны турыст або трупа праходзіць маршрут сваім спо-сабам, тэта значыць з дапамогай рухау, не выкарыстаных іншымі ігракамі. Дзейнічаць у гульні трэба узгоднена, дружна i абавязкова дапамагаць тым, каму цяжка даецца выкананне рухау.
Матэрыял: любое стацыянарнае фізкультурнае абсталяванне, да якога дадаткова можна прыставщь гімнастычныя лесвіцы, дошкі, кубы, цурбаны i г.д. Вяроука даужынёю 3 — 4 м (на трупу з трох-чатырох чалавек) з петлямі для надзявання на плячо (адлегласць паміж імі павінна быць 1 м). Для кожнай турысцкай трупы можна падрыхтаваць спецыяльныя знакі, якія потым прышптьваюцца на грудзі.
Метадычныя указамиі. Спачатку выбіраецца месца для гульні i устанауліваецца дадатковае фізкультурнае абсталяванне. Так, напрыклад, можна выкарыстаць: гімнастычную лауку, трычатыры
кубы на адлегласці 20 см адзін ад аднаго, пмнастычную лесвіцу i за-мацаваную на ей нахіленую дошку або лесвщу.
Дзеці дзеляцца на дзве або тры трупы i «распрацоуваюць» маршрут — тэта значыць рашаюць, з дапамогай якіх рухау яны будуць пераадольваць устаноуленыя перашкоды. Затым, пры дапамозе жара-б'ёукі або лічылю, рашаецца пытанне аб парадку праходжання маршрутных труп.
За праходжаннем маршруту вядзецца назіранне, бо неабходна змяніць намечаныя pyxi, калі яны былі ужо выкарыстаны.
Перамагае каманда, якая дзейнічала найбольш узгоднена. У яка сці суддзі выступав выхавальнік або хто-небудзь з дзяцей.
У гульні можна выкарыстаць самыя розныя віды i спосабы рухау. Напрыклад, па лауцы можна ісці на насках, пятках, звычайным крокам; можна прапаузці на карачках або на жываце i т.д.; кубы пераадольваць пераступаннем або пераскокваннем; пмнастычную лесвщу можна пералезці праз верх, у сярэдзіне між рэйкамі, а таксама збоку.
Варыянт гульні: кожная з дзвюх-трох падгруп распрацоувае для сябе маршрут, які пачынаецца адначасова. Перамагае тая каманда, якая першая закончыць пра-ходжанне маршруту.
5. «Што лішняе»
Дыдактычная задача: дыферэнцыроука відау i спосабау рухау.
Правшы: быць уважлівым, дакладна называць pyxi, якія выконва-юцца, не рабіць лішніх рухау.
Матэрыял: гульня можа праводзщца без дапаможнікау, а таксама з выкарыстаннем дробных прадметау, такіх, як абручы, мячы, скакалю i г.д.
Гульнявое дзеянне: паутараць
pyxi, выкананыя выхавальнікам або кім-небудзь з дзяцей.
![](https://s.studizba.com/z.php?f=/templates/si/i/noavatar.png&w=100&h=100&t=1"){kind=avatar}
