55 (638672), страница 4
Текст из файла (страница 4)
Адрасаваныя людзям у час яды Смачна есцi!Сыць вам,людзi!
Якiя выказваюць павагу да Чалом вам!Чалом кланяюся!
Адрасата.
Пытаннi Як жыцце!Як маешся?Як жа вы там
Жывяцце?
Фонд этыкетных формулау беларускай мовы багаты.Ен налiчвае да 200 адзiнак (праца з таблiцай « Формулы звароту беларусау») i паводле сферы ужывання падзяляецца на
-
нейтральныя: Добры дзень! Добры вечар!;
-
афiцыйныя або урачыстыя: Вiтаю Вас! Дазвольце Вас прывiтаць.
-
Размоуныя: Здорава! Салют! Прывiтанне!
Праца з таблiцай « Тыпы (значэннi) вiтанняу».
Якой часцiнай мовы з яуляюцца формуля вiтання? (Выклiчнiкам).
Што называецца выклiчнiкам мауленчага этыкету?
Гэта словы i спалучэннi слоу,якiя выражаюць
прывiтанне,развiтанне,падзяку,просьбу,пажаданне,ветлiвыя звароты…Iх значэнне выяуляецца толькi у канстэкце.
Цi можна пагадзiцца са словамi Сервантэса,якiя узяты у якасцi эпiграфа да урока?Чаму?
Практычная частка.
А. Як вядома,у нашым мауленнi вялiкую ролю адыгрывае падтэкст,якi можа знiшчыць змест далiкатных,ветлiвых слоу.А можа надоуга усхваляваць чалавека,калi словы сказаны з глыбокiм пачуццем i шчырасцю.
З якой iнтанацыяй больш правiльна сказаць Добры дзень!,калi
1) настаунiк вiтаецца з вучнем,якi спазнiуся на урок на 1-2 хвiлiны;
2) настаунiк вiтаецца з вучнем,якi спазнiуся на урок на 35 хвiлiн;
3) вiтаюцца сябры,якiя дауно не бачылiся;
4) па тэлефоне вiтаюцца сябры,якiя не бачылiся некалькi гадзiн;
5) вiтаюцца з паважаным чалавекам;
6) вiтаюцца з сябрам,якi учора забыуся прынесцi футбольны мяч на школьны стадыен?
Вучнi працуюць у парах.
Б. Даць адказ на пытанне,што пастаулена у наступных сiтуацыях.
1. Вечарам ты сустракаешся з пажылым чалавекам,з якiмi ужо вiтауся ранiцай.Цi трэба вiтацца зноу?Як лепш?Чаму?
2. Вам трэба павiтацца з суседкай,дзяучынай гадоу дваццацi двух.Якую формулу звароту –ты цi Вы –лепш за усе выбраць? Чаму?
3. Ты уваходзiш у клас i вiтаешся з настаунiкам.Якое прывiтанне ты выбiраеш? Чаму?
4. Як трэба правiльна павiтацца з настаунiкам,якi у цябе выкладае,калi ен па вулiцы iдзе не адзiн?Чаму?
5. На другiм баку вулiцы ты пабачыу сваiх аднакласнiкау.Як правiльна павiтацца? Чаму?
6. Ты сустрэу знаемых дарослых.Як ты будеш з iмi вiтацца? Чаму?
7. Цi мэтазгодна дзецям вiтацца за руку? Чаму?
В. Перакласцi на беларускую мову,словы прывiтання падкрэслiць,вызначыць iх тып i сферу ужывання.
1.—Спите,панна Юлька?—прошелестел шепоток,и она отозвалась.
--Доброе утро,Яцек!Нет,я давно встала.Что там на улицах?(Е.Арсеньева).
2. –А,старина,здраствуйте!—воскликнул Базаров (И.Тургенев).
3. Юноша вошел в комнату…
--Привет,толстяк,--обронил он.Узнаешь меня? (Дж.Чейз).
4.—Хэлло,миссис Джонс,--окликнула она толстушку.—Может,вас подвести?(Дж.Чейз).
5.—Вечер добрый! Хлеб да соль!—послышалось однажды,когда семья лесника садилась ужинать(С.Александрович).
6. Он влезал на табуретку и,изменив голос,изображал диалог с глухим кумом:
--Здорово,кум(С.Александрович).
7.Тот (пан Русецкий) протягивает новому квартиранту руку:
--День добрый,пане Мицкевич! (С.александрович).
Г. Скласцi дыялогi на тэмы « У гасцях у сябра», « У бiблiятэцы», « На аутобусным прыпынку», «Наведванне хворага сябра»,выкарыстаць прывiтаннi i iншыя словы ветлiвасцi.
Вучнi працуюць у парах.















